Pytanie do notariusza. Komu należy się zachowek?

Jeżeli cześć rodziny została pominięta w testamencie może ubiegać się o zachowek. Wypłaca go ten, komu przypadł majątek.
Jeżeli cześć rodziny została pominięta w testamencie może ubiegać się o zachowek. Wypłaca go ten, komu przypadł majątek. fot. fotolia/Photographee.eu

W rodzinie zdarza się, że rodzice zapisują majątek tylko jednemu ze swoich dzieci. Drugie może wtedy dochodzić wypłacenia zachowku. Trzeba jednak pamiętać, że jest na to pięć lat od chwili śmierci spadkodawcy.



Czy uważasz, że należy dochodzić prawa do zachowku?

tak, skoro prawo daje takie możliwości to znaczy, że jest to sprawiedliwe 24%
tak, ale tylko w przypadku kiedy oczywiste jest, że doszło do nadużycia, np. osoba starsza została namówiona do spisania krzywdzącego testamentu 22%
raczej tak, ale wszytsko zależy od sytuacji 12%
nie wiem, nie miałem dotąd okazji by się nad tym zastanowić 4%
nie, jeśli spadkodawca zadysponował swoim majątkiem, trzeba to uszanować 38%
zakończona Łącznie głosów: 586
Taki przypadek miał miejsce w rodzinie naszej czytelniczki z Gdańska.

- Moi dziadkowie, rodzice mamy, zapisali w testamencie swojej córce, siostrze mamy, dom. Niesprawiedliwie. W tej chwili dziadkowie już nie żyją. Czy w takiej sytuacji cokolwiek się należy? - pyta w imieniu swojej mamy pani Ania.
Odpowiada Joanna Mędraś, notariusz w Gdańsku.

Zagadnienia, które pojawiają się w pytaniu dotyczą możliwości wypłaty zachowku oraz doliczenia darowizny do spadku.

Podmiotami uprawnionymi do zachowku są zstępni (dzieci, wnuki), małżonek i rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Należy im się 1/2 wartości udziału spadkowego, który by im przypadł przy dziedziczeniu ustawowym (jeśli są trwale niezdolni do pracy lub małoletni - 2/3 wartości udziału spadkowego). W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, którzy dziedziczą w równych częściach (przy czym małżonek nie mniej niż 1/4 całości spadku).

W przedstawionej sytuacji przysługuje pani roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Przysługuje pani zachowek zarówno po ojcu, jak i po matce. Czy będzie pani miała prawo do zachowku w pełnej wysokości zależy od tego, czy nie otrzymała pani należnego jej zachowku bądź w postaci uczynionej przez rodziców darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu. W takim przypadku będzie pani przysługiwało roszczenie o uzupełnienie zachowku.

Zachowek to określona kwota pieniężna. A zatem żeby ustalić w jakiej wysokości możemy się go domagać powinniśmy po pierwsze: określić udział, w jakim bylibyśmy powołani do dziedziczenia z ustawy, po drugie: ustalić wartość spadku.

Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny i zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę (art. 993 kc).
Nie dolicza się do spadku drobnych darowizn ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty (licząc wstecz od otwarcia spadku) darowizn na rzecz osób, niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku (art. 994 par. 1 kc).

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalenia zachowku (art. 995 par. 1 kc).

Występując z roszczeniem o zachowek należy w pierwszej kolejności wezwać (najlepiej pisemnie, listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) zobowiązanego do zapłaty zachowku, wskazując jego wysokość i termin do zapłaty. W przypadku braku zapłaty w zakreślonym w wezwaniu terminie należy we właściwym sądzie złożyć pozew o zachowek. Sądem, do którego składany jest pozew jest sąd rejonowy właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy (wydział cywilny), a w przypadku gdy żądany zachowek przekracza kwotę 75 tys. złotych - sąd okręgowy. Ponieważ zarówno właściwość sądu, jak i wysokość opłaty sądowej (5 proc. żądanego zachowku) uzależnione są od wielkości żądanego zachowku, warto pamiętać o jak najdokładniejszym ustaleniu wartości spadku.

Roszczenie o zachowek przedawnia się. Zgodnie z art. 1007 par. 2 kc roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku, tj. śmierci spadkodawcy. Po upływie tego terminu zobowiązanie do wypłaty zachowku staje się tzw. zobowiązaniem naturalnym, co oznacza, że zobowiązany może uchylić się od jego zaspokojenia.

Opinie (73)

  • (2)

    Wszystko ładnie pięknie.Ale niestety częste są przypadki że zmarły zostawia....długi.I wtedy nie jest już tak różowo i często wtedy rodzina skłócona.Znane z autopsji.

    • 45 1

    • długów można się zrzec w sądzie lub u notariusza, z tym że zrzeka się prawo do spadku, w tym majątku

      • 9 0

    • Można się całkowicie zrzec majątku lub przyjąć go z klauzulą dobrodziejstwa inwentarza.

      W tym drugim przypadku, dziedziczy się długi tylko do wysokości spadku jaki się wzięło.

      • 2 0

  • Czy taki kretynizm, jak zachowek, to tylko w Polsce występuje? (14)

    • 60 19

    • nie tylko w Polsce (10)

      wyobraź sobie, że Twój ojciec zostawia Ciebie i Twoją matkę i odchodzi do innej kobiety, masz 7 lat. Ojciec zakłada kolejną rodzinę, Ciebie olewa zupełnie bez powodu (a może na skutek nacisku "nowej" rodziny?).
      Sporządza testament, w którym wszystko przekazuje drugiej żonie i Twojemu przyrodniemu rodzeństwu, umiera a Ty masz 17 lat i zostajesz z niczym.
      Nadal uważasz, że zachowek to kretynizm?

      • 31 34

      • Na swoje sobie sam syn ma zapracować. (7)

        Ja uważam że kasą swoją rozporządza właściciel i skoro ojciec olał syna to trudno, to była jego kasa i mógł ją dać nawet pijaczkowi ze sklepu i jego psu. Taka wola i już i koniec. Zresztą ojciec skoro zostawił syna powinien na niego łożyć alimenty do końca toku nauczania. W momencie końca nauki i skończenia pełnoletności żądne dziecko nie ma prawa siedzieć w kieszeni rodziców i przywłaszczać sobie ich majątek - jeśli się tak dzieje to tylko z dobrej woli rodziców.

        • 51 18

        • (2)

          Podam przykład - mój dziadek ma syna z pierwszego małżeństwa - jest to człowiek złodziej i cham - dziadek zawsze starał się jak mógł żeby mu pomóc finansowo , załatwić dobrą robotę czy w chwilach kryzysu odkupić stary zegar zepsuty za 10krotnie większą kasę niż był warty, synek potrafił tylko w nocy przyjechać z drugiego końca polski i powiedzieć że potrzebuje ten zegar i bez mrugnięcia okiem go zabrać za darmo. Swoim dzieciom jak na wakacje wpadały nad morze do dziadka kazał kraść w domu tłumacząc im "że to się im należy " a dziadek dobrowolnie co roku zapraszał dzieci na wypoczynek na 2-3 tygodnie. w czasie wakacji - wszystko fundował. Często dzwonił i interesował się synem i wnukami. Ale na starość ma już dość - zrobił dożywotnią służebność sobie i mojej babci a mieszkanie przepisał na ciocię żeby synowi nie należał się zachowek bo ma dość tego syna, z wnukami żyje dobrze a z synem wcale.

          • 26 0

          • (1)

            chcę powiedzieć, że takie "Zapisanie" nie chroni cioci przed wypłatą zachowku...
            Najbezpieczniej jest takie mieszkanie po prostu sprzedać...

            • 4 0

            • Zrzeczenie praw do majątku

              Jest coś takiego jak zrzeczenie się praw do majątku
              Rodzice biorą wszystkie pełnoletnie dzieci do notariusza i sporządzają pisma
              np. jeżeli jest 3 dzieci i rodzic już wie które z dzieci ma przejąć majątek to pozostała 2 podpisuje zrzeczenie się do majątku. W ten sposób ani ta 2 dzieci ani ich dzieci ( wnukowie) nie będą mieli prawa do zachowku po śmierci rodziców. Jeżeli któreś nie będzie chiało podpisać zrzeczenia to wiadomo że będzie chiało kase i sprawę trzeba będzie załatwić inaczej.

              • 1 0

        • minusuje,bo bzdury piszesz (3)

          syn skonczyl 25lat,skonczyl tez szkole/licencjat/,a ja nadal place alimenty,bo tak sobie zarzadzil sad rodzinny w gdansku/celowo z malej litery/wrrr

          • 6 4

          • (2)

            Podstawą uchylenia alimentów na pełnoletnie dziecko może być sytuacja, gdy owo dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (np. zdobyło zawód i nie pracuje, boniemapracy).

            • 8 1

            • no to powodzenia - idź i udowodnij to w rodzinnym w gdańsku :) (1)

              • 2 1

              • wrrr

                biedne dziecko wymagajace opieki co w maju skonczylo 25lat!Ma tez skonczone studia i dalej ciagnie kase ,za posrednictwem komornika,bo mamuska tak kiedys uzgodnila z komornikiem wrrr
                W sadzie gdanskim zawsze wygrywa mamuska i jej synus wrrr
                Jak chcialem ustalic czy wszysto bylo po legalu przy rejestracji synusia w USC,to sie okazalo,ze dokumenty ulegly zalaniu w czasie powodzi wrrr
                Zlozylem o wydanie w trybie zaocznym wyroku to sad nie ,bo musi byc 'rozprawa' i oczywiscie koszty!/juz oplacilem/
                Termin rozprawy nie znany!Ponoc gdzie w koncu roku,bo sedziny'przepracowane'.Wystarczy wejsc na strone sadu rodzinnego i zobaczyc po ile maja rozpraw!Kpina,drwina i szydera!WRRR
                Ciekawe czy bede mogl egzekwowac, na drodze cywilnej,nieslusznie okradanie mnie z kasy!Do jasnej choinki ile lat trzeba placic na te chora patologie...wrrr i oczywiscie #dobrazmiana to fikcja w Gdansku wrrr

                • 1 2

      • tak, tak uwazam ze to kretynizm

        bo kazdy pracuje NA SWOJE! i moze rozporzadzac SWOIM majatkiem w sposob DOWOLNY! Z punktu wyzej wynika ze lepiej swoj majatek przepic.

        • 23 2

      • tak kretynizm

        liczy się czyjaś wola, na majątek trzeba sobie samemu zapracować, a nie żądać bo mi się należy

        • 17 1

    • (1)

      Sprawy majątkowe najlepiej uregulować za życia.
      Lepsze są darowizny z dożywociem niż zapisy windykacyjne, testamenty i inne napolońskie wynalazki

      • 16 3

      • darowizna i dożywocie nie wyłącza zachowku...

        • 0 1

    • Na świecie istnieją dwa główne systemy zabezpieczenia najbliższej rodziny. Pierwszym jest właśnie system zachowku, a drugim system rezerwy. W tym drugim rozwiązaniu zadysponować możesz w testamencie jedynie częścią swojego majątku (najczęściej połową). Druga część, niezależnie od twojej woli, należy się spadkobiercom, o ile z jakiś powodów nie są wyłączeni (np. niegodni dziedziczenia).

      • 6 7

  • "rodzice mamy, zapisali w testamencie swojej córce, siostrze mamy, dom. Niesprawiedliwie." (4)

    Zrobili ze swoim majątkiem co chcieli, więc nie rozumiem jaki ma to związek ze sprawiedliwością.

    • 123 9

    • Siostra mamy to dobra bajerantka . To bardzo często spotykana metoda dzieci , kręcących się koło kasy rodziców. Kłamią , wciskają im niesamowite bajery , tylko dla kasy . Nic dla nich się nie liczy . Gdy kasy niema , nie ma już miłości. Jest tylko nienawiść.

      • 14 2

    • (1)

      Dokładnie. Mnóstwo jest przypadków, gdzie dom jest zapisany na jedną, dwie osoby, które opiekowały się rodzicami na starość, a po ich śmierci staje kolejka po kasę.

      • 10 1

      • polak polakowi polakiem

        • 1 1

    • ok

      smieszne ze nie rozumiesz,wedlug bibli niesprawiedliwosc to grzech smiertelny,nalezy dokladnie kazdemu dac jego czesc.

      • 0 0

  • Najczesciej po kase wyciagaja lape dzieci z pierwszych zwiazkow. (6)

    Czesto maja wiecej finansowego wsparcia w postaci alimentow niz te zyjace z ojcem. Po 18 urodzinach ciqgna kase, czesto nawet wiecej bo potrzeby wieksze majac rodzica w d$@%%
    Gdy ojciec chory to nie one przy nim chodza, czesto nawet na pogrzeb nie przybywaja - tlumaczac brakiem kontaktu. Kontakt natomiast pojawia sie gdy chodzi o kase. Zmienic to staroswieckie prawo, pomoze ewentualnie odbudowac wiezi - trzeba bedzie dbac by rodzic cos nam zostawil.
    Ja nie mam kontaktu stalego z rodzicami i jesli pozostawia majatek rodzenstwu uszanuje ich wole. Ich kasa ich decyzja, mam dwie rece i dorabiam sie sama.

    • 83 17

    • bzdura (5)

      A co w związku z porzuceniem i brakiem ojca ??? Dobrze ! ma płacić skoro bezmyślnie produkuje dzieci porzucając je na pastwę losu !!

      • 12 20

      • (4)

        Dorosłemu nic się nie należy - alimenty na dzieci i owszem.

        • 24 2

        • (3)

          Należy się dopóki się uczy - do CHYBA 26 lat...

          • 6 7

          • kodeks rodzinny jest chory,od powstania...wrrr (2)

            jaka gorna granica placenia? ,za posrednictwem komornika,przy okazji nabijajac kase komornikowi!Wrrr,ano granice wyznacza sad rodzinny i jak zechce to nawet praw rodzicieskich pozbawi ,a 'dziecko' ciagnie kase na maxa,bo tak stanowi chore prawo w III RP!WRRR'synus',nawet nie wiadomo czy moj,bo ani matka,ani on nie zgodzili sie na testy DNA,a ponoc tylko pol roku mozna wnioskowac do prokuratora,a pozniej pozamiatane i plac czlowieku na synusia co to nawet kartki na swieta nie napisze,nie zadzwoni,etc.etc.,bo po co ,skoro kasa leci...wrrr :(
            Tyle ze pajaca wydziedziczylem,ale to pewnie tez obejdzie.Zatem wydaje kase na maxa i nic nie zamierzam zostawic pajacowi!

            • 10 4

            • Wydziedziczenie nic nie da. (1)

              Stary moher pozostaje skladac do skutku pozwy/apelacje. Wydziedziczenie takiego darmozjada nic nie da. Jesli splodzi jakiegos dzieciaka i ten nie zdazy osiagnac 18 r.z. to pseudo wnuk zgarnie w formie zachowku az2/3 tego co dziedziczylby nirob po tobie. Jesli masz nieruchomosci to pozbac sie ich w formie umowy dozywocia. Wszystko co kupujesz staraj sie robic na nazwisko innych osob w rodzinie /konkubiny. Jesli sie ozenisz -intercyza i jak wyzej.
              Malo moralne i zachecajace do normalnosci to nasze prawo...

              • 12 3

              • co to za bzdury???

                musiałbyś wszystkiego się pozbyć na min. 10 lat przed śmiercią, a i ten termin da się wydłużyć...

                przepiszesz na kogoś, a ten ktoś cię w balon zrobi i jesteś w czarnej du***

                innych osób w rodzinie? kogo? rodziców swoich może?

                • 1 0

  • (5)

    taka ustawowa "troska" o ludzi to specyfika krajów bezprawia
    w krajach anglosaskich np, testament czyli wola zmarłego są święte, tylko w takich bolandiach państwo w osobie jaśnie oświeconych urzędników wie lepiej niż właściciel majątku

    swoją drogą cytowanie kogoś że coś tam jest niesprawiedliwe jest żałosne, pewnie, jak kasiora na horyzoncie to głównym argumentem będzie "niesprawiedliwość" - jesteś dorosły to pracuj na siebie, a jak chcesz spadku to żyj ze spadkodawcami tak by o tobie dobrze myśleli

    pora zmienić to głupie prawo

    • 77 7

    • no nie wiem.... (2)

      Moim zdaniem spadek i tak zostaje, bo trudno wziąć dom do grobu, bo grób trochę za mały. I tu rodzi się problem, bo niby wola zmarłego i może dać komu chce, ale bywają bardzo często przypadki, że ten starszy, często chory człowiek jest manipulowany i zastraszany. Stąd właśnie instytucja zachowku!

      • 7 10

      • Zachowek powinien byc tylko od pozostawionego spadku. (1)

        Jesli przed smiercia dokonam darowizny to ta czesc majatku nie powinna juz byc brana pod uwage przy wyliczaniu ewentualnego zachowku. Zyje, wladam swoim majatkiem i po mojej smiwrci wara wyciagac lapy do obdarowanych przezemnie osob.

        • 12 2

        • a tuż przed śmiercią nieświadomego dziadka do notariusza wezmą i stan spadku to same długi...

          w sprawach spadkowych to codzienność...

          • 0 0

    • " tylko w takich bolandiach "

      uwielbiam te wypowiedzi "ekspertów" z forum :))
      a wiesz, że np w Niemczech to nawet nie można dziecka wydziedziczyć? czy to również kraj bezprawia?

      • 1 0

    • na szczescie nie jestesmy krajem anglosaskim

      nasza cywilizacja sie rozni na plus, u nas rodzina jest wazniejsza niz sukces jednostki

      • 0 2

  • Bełkot prawniczy :( (4)

    Ten zas.any artykuł nic nikomu nie wyjaśnia :( Przetłumaczcie to na język POLSKI !!!

    • 52 12

    • Wręcz przeciwnie (1)

      Artykuł jest bardzo dobrze napisany! Skup się, a wszystko zrozumiesz.

      • 7 12

      • Idiotka. Skup się. Ciocia dobra rada.

        Co ma ze skupieniem wspólnego źle napisany tekst bełkotem prawniczym???

        • 8 7

    • ej

      naucz się czytać, bo nic podku po tobie nie pozostanie....

      • 4 6

    • Jak by to było po POLSKU ...

      to skąd kasiorę "cfaniaki - prawniki" by brały ???

      • 7 1

  • idea zachówka jest wg mnie niesprawiedliwa, a dodatkowo ten zapis skłania sądy do ich przyznania: (1)

    "... zarówno właściwość sądu, jak i wysokość opłaty sądowej (5 proc. żądanego zachowku) uzależnione są od wielkości żądanego zachowku..."

    opłata powinna być stała za czynność sądową, a nie uzależniona procentowo, bo to niestety może skłaniać sądy do wyroków na swoją korzyść, czyli niezgodnych z wolą zmarłego

    • 52 8

    • aha, czyli jak idę po 10 mln to mam mieć taką samą opłatę jak po 500 zł?

      trochę to nielogiczne...

      • 2 0

  • Zachowek to sprawa sporna (2)

    Bo nierzadko osoby w podeszłym wieku są nakłaniane przez kogoś do spisania testamentu na swoją korzyść i wtedy prawowitym spadkobiercom pozostaje tylko zachowek.
    Ale z drugiej strony jak jest rodzeństwo gdzie jedna strona się w ogóle nie interesuje to nie powinna się domagać zachowku, no ale cóż pieniądze ponad wartości rodzinne.

    • 60 5

    • Jak jest kasa/dom do podziału to nikt nie pamięta kto babci zmieniał pampersy-należy mi sie i już. Tak postępują sępy.

      • 36 0

    • mam taki przypadke w rodzinie

      kuzyn skutecznie manipulowal dziadkami, cala emerytura prawie szla na jego utrzymanie "bo nie ma w tych czasach pracy". Ma 40 lat, babcia sama zostala 85 letnia a wciaz go utrzymuje, obiadki gotuje i nie chce zlego slowa slyszec o najukochanszym wnuczku, ktory w nawiasie, wlasnie odsiaduje kolejny wyrok. W takim wypakdu jestem jak najbardziej za, zeby zlodziej nie dostal po niej mieszkania, ktore zaraz by sprzedal

      • 1 0

  • to prawo to żart

    Nie można dysponować własnym majątkiem. Ja na to pracuję,to moje ciężko zsrobione pieniądze i to ja chcę decydować kto je dostanie po mojej śmierci. Nie chcę by to były jakieś sępy,z ktorymi łączą mnie jedynie więzy krwi.

    • 79 7

  • Łapy po spadki wyciągają sprytniejsi, nauczeni złodziejstwa, cwaniactwa, rozpowzechniania oszczerstw o rodzeństwie

    robią wszystko aby być jednynymi spadkobiercami, choćby po trupie

    • 63 4

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Wydarzenia

Świat opowiadany
Świat opowiadany
warsztaty
g. 10:00 - 10:45
Gdańsk, Kącik Montessori
Open House Gdańsk 2020 - Nowy Port
Open House Gdańsk 2020 - Nowy Port
wykład , spotkanie
gru 5-6
sobota - niedziela, g. 9:00
Gdańsk
Olga Drenda wykład + Q&A
Olga Drenda wykład + Q&A
wykład , spotkanie
gru 7
poniedziałek, g. 18:00
Gdańsk, Plama

Ogłoszenia

Mieszkania Domy
Cena
Gdańsk Jelitkowo
21400 zł/m2
Gdynia Orłowo
16650 zł/m2
Gdańsk Śródmieście
13800 zł/m2
Sopot Dolny Sopot
13750 zł/m2
Sopot Świemirowo
13700 zł/m2
Gdynia Kamienna Góra
14000 zł/m2
Sopot Dolny Sopot
12000 zł/m2
Gdańsk Brzeźno
10400 zł/m2
Sopot Górny Sopot
10350 zł/m2
Sopot Kamienny Potok
10100 zł/m2
Gdynia Orłowo
9650 zł/m2
* na podstawie bazy ofert Trojmiasto.pl

Najczęściej czytane