Pytanie do notariusza. Służebność osobista zabezpiecza miejsce do życia

Służebność osobista mieszkania jest często stosowana w przypadku, gdy starsze osoby przekazują swoje mieszkanie w darowiźnie dzieciom. Zabezpiecza to ich interesy na starość.
Służebność osobista mieszkania jest często stosowana w przypadku, gdy starsze osoby przekazują swoje mieszkanie w darowiźnie dzieciom. Zabezpiecza to ich interesy na starość. Fot.fotolia/JackF

Bywa, że członek rodziny, który nie jest właścicielem mieszkania, obawia się o swój los i dach nad głową na wypadek śmierci właściciela mieszkania czy życiowych zmian. Może zabezpieczyć swoją przyszłość i miejsce do mieszkania jeśli właściciel ustanowi na jego rzecz służebność osobistą mieszkania



Czy masz zapewnione miejsce do mieszkania do końca życia?

tak, mam swoje mieszkanie lub dom 55%
tak, dzielę mieszkanie z rodziną, nikt mnie stąd nie usunie 6%
tak, zadbałem o odpowiednie zapisy na moją korzyść 5%
w moim przypadku to skomplikowane, może być różnie 8%
myślę, że tak; chociaż osoboście nie jestem właścicielem nieruchomości 8%
nie, teraz mam gdzie mieszkać, ale nic nie jest pewne 18%
zakończona Łącznie głosów: 168
W sytuacji kiedy konieczne jest zdroworozsądkowe myślenie o przyszłości znalazła się nasza czytelniczka.

- Mój obecny partner będzie kupował mieszkanie ze swoich pieniędzy. Nie jesteśmy małżeństwem, ale mamy syna. Obawiam się, że gdyby w przyszłości nasza relacja się zmieniła, zostanę bez dachu nad głową. Co zrobić, żebym w jakiś sposób była zabezpieczona i miała jakieś prawa do tego lokum, nawet jeśli nie dokładam się do jego zakupu? - pyta nasza czytelniczka Magdalena.
Odpowiada Joanna Mędraś, notariusz w Gdańsku.

Dożywotnie zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym, którego nie jest się właścicielem można zapewnić sobie poprzez ustanowienie służebności osobistej mieszkania. Służebność osobista mieszkania nie jest odrębnym typem ograniczonego prawa rzeczowego, pośrednim między służebnościami osobistymi, a użytkowaniem. Nie jest także odmianą użytkowania. Stanowi szczególną postać służebności osobistych. Sformułowanie "mieszkanie" oznacza zajmowanie jakiegoś pomieszczenia jako głównego miejsca przebywania, pobytu. Można przyjąć, że w tych ramach mieści się nie tylko zaspokajanie potrzeb czysto egzystencjalnych. Mający służebność mieszkania może bowiem trzymać zwierzęta domowe, przyjmować gości itp. Nieodpłatna służebność osobista mieszkania może polegać na dożywotnim korzystaniu z całego bądź z części wskazanego lokalu mieszkalnego. Art. 296 Kodeksu cywilnego wyraźnie wskazuje, że przedmiotem służebności osobistych mogą być nieruchomości. Jednak służebność osobistą mieszkania można ustanowić jedynie na lokalu stanowiącym przedmiot odrębnej własności. Nie ma możliwości by służebność taka została ustanowiona na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu.

Ustanowienie służebności osobistej dla swej ważności wymaga zachowania formy aktu notarialnego - najczęściej umowy pomiędzy właścicielem lokalu, a osobą na rzecz której służebność zostaje ustanowiona. Zachowanie formy aktu notarialnego jest niezbędne wyłącznie dla oświadczenia właściciela nieruchomości (art. 245 § 2 zd. 2 Kodeksu cywilnego). To, że służebność osobista mieszkania zostaje ustanowiona nieodpłatnie nie oznacza, że uprawniony nie jest zobowiązany ponosić kosztów związanych z bieżącą eksploatacją lokalu (energia elektryczna, zużycie wody, gazu, etc.). Zastrzeżenie bezpłatności oznacza bowiem zwolnienie mającego służebność ze świadczenia polegającego na zapłacie wynagrodzenia za nabycie służebności. Nie może być traktowane jako uwolnienie od obowiązku ponoszenia ciężarów związanych ze zwykłym wykonywaniem tego prawa.

Służebność osobista mieszkania jako prawo osobiste zostaje wpisana w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu. Służebność osobista mieszkania wygasa najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego. Wykreślić ją zatem można z księgi wieczystej przedkładając odpis skrócony aktu zgonu osoby, na rzecz której służebność ustanowiono. Zrzeczenie się przez uprawnionego służebności osobistej, jego zgoda na wykreślenie służebności z księgi wieczystej, następuje w formie pisemnej z podpisem poświadczonym notarialnie.

Czytaj także: jak wpisać służebność osobistą do księgi wieczystej

Służebność osobista jest prawem niezbywalnym, nie podlega także dziedziczeniu. Służebności osobistej nie można nabyć przez zasiedzenie. Nie może być też ustanowiona na udziale we współwłasności lokalu mieszkalnego. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małoletnie dzieci. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.

Niestety przy nieodpłatnym ustanowieniu służebności osobistej pomiędzy osobami niespokrewnionymi należy liczyć się z dość sporym podatkiem od spadków i darowizn albowiem nieodpłatne ustanowienie takiej służebności takiemu podatkowi podlega. Warto rozważyć w takiej sytuacji odpłatne ustanowienie służebności osobistej, które opodatkowane jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Innym pomysłem na zapewnienie sobie prawa do lokalu może być sprzedaż lub darowizna jego ułamkowej, choćby niewielkiej części.

Opinie (21) 3 zablokowane

  • Nie prościej... (5)

    Wziąć po prostu ślub?

    • 22 5

    • (1)

      Nie wezmą ślubu ponieważ Małżeństwa mają mniej "przywilejów", różnych "punktów", "udogodnień".
      Nie "opłaca się" ;)

      • 26 1

      • Bez ślubu łatwiej o miejsce w przedszkolu

        Taka to polityka pro rodzinna. Same sprzeczności...

        • 14 0

    • (2)

      Mieszkanie nabyte przed slubem nie staje sie majatkiem wspolnym. Na szczescie.

      • 18 0

      • A jesli nastapi rozwod to komu sad przydzieli mieszkanie? (1)

        Cos mi sie wydaje ze osoba ktora nabyla mieszkanie przed slubem moze je jednak stracic gdyby sad orzekl ze powinno przejsc na druga rozwiedziona osobe. Szczegolnie gdy dalsze wychowanie dziecka (dzieci) jest prawnie przeniesione na ta druga osobe. Fakt ze pierwsza miala to mieszkanie i wyremontowala je placac za wszystko swoimi pieniedzmi moze wcale nie pomoc.

        • 2 10

        • sąd musi orzekać tak jak stanowi prawo

          Prawo stanowi że właścicielem mieszkania jest konkretna osoba i jest to zapisane w księgach wieczystych. Mieszkanie nie zmieni właściciela bo sąd nie jest uprawniony by wydawać takie decyzje. A co do dzieci to osoba bezdomna może co najwyżej stracić możliwość opieki nad nimi na rzecz współmałżonka który bezdomny nie jest.

          • 7 0

  • Po co to wszystko? Po co te problemy? Nie łatwiej wynająć?? (3)

    Nikt po mojej śmierci nie będzie walczył o te pare metrów kwadratowych które spłacałam 35 lat. Tylko najem, zero komplikacji, jestem wolna:))!!

    • 13 15

    • od własności mieszkania też jesteś wolna

      Tak by chociaż wnuki miały coś jak już zejdziesz. Zawsze jakiś kapitał.

      • 5 5

    • Wynająć?

      A później masz 70 lat i nikt ci umowy nie przedłuży a nowego nikt ci nie wynajmie. Zostajesz na lodzie i dobra wola być może rodziny a być może obcych zostaje....

      • 10 0

    • Wiesz

      Ty umierasz i nic po tobie nie pozostaje. A pamięć po ludziach tkwi w dobrach które po sobie pozostawią. Jeśli nic nie pozostawili znaczy że zmarnowali życie na balety.

      • 0 0

  • Zakładam , że jak się z kimś wiążę , (5)

    to mogę oczekiwać lojalności . Oczywiście różnie to bywa. Ale takie dzialania, czyli zabezpieczanie się u notariusza z góry zakłada brak zaufania do partnera. Może więc zastanowić się wcześniej ?? Po
    takiej propozycji pewnie inaczej patrzyłbym na partnerkę. Po co kombinować . Ślub załatwia wszystkie wątpliwości i prawa w stosunku do obu stron. Nawet tylko cywilny , jeśli ktoś ma wątpliwości.

    • 10 11

    • nie musi tego zakładać (3)

      Przecież jak ci się zdarzy umrzeć (czego ci nie życzę) to partnerka nie ma do lokalu praw. A zapewne rodzina zgłosi jakieś pretensje. Natomiast ślub załatwia to wszystko co mówisz o ile nie ma rozdzielności majątkowej i o ile taki składnik majątku zostanie nabyty PO ślubie. Tyle że nie każdy chce brać ślub.

      • 7 0

      • (2)

        Ślub (przynajmniej cywilny) to jest właśnie takie zabezpieczanie się Z GÓRY na wypadek braku lojalności partnera. Jeśli partner nie chce brać ślubu cywilnego, może to właśnie oznaczać brak lojalności z jego strony i kłopoty w przyszłości dla drugiej strony.

        • 0 0

        • obie strony mogą nie chcieć ślubu (1)

          Istnieją różne powody. Np. głupie przedszkole państwowe łatwiej dostać jak się jest "samotną" matką. Poza tym jeśli któraś strona (albo obie) prowadzą działalność gospodarczą i nie chcą obciążać tej drugiej strony ryzykiem to albo biorą ślub przy zastrzeżeniu rozdzielności majątkowej (a to wyłącza możliwość dziedziczenia więc psu na bude taki ślub) albo go po prostu nie biorą a posiłkują się choćby ustanowieniem służebności. Niekoniecznie ktoś kogoś musi chcieć oszukać.

          • 0 0

          • No to takich trzeba zaraz

            rozliczyć, !! Z gory zakladają nieuczciwość wobec państwa i innych obywateli. A slużebność w tym kontekście jest następnym krętactwem

            • 0 0

    • ja

      nie do końca masz rację. Jeśli kupi mieszkanie z pieniędzy które miał przed ślubem to i tak jest jego

      • 0 0

  • nie prosciej
    kupic sobie mieszkanie.
    Typowo socjalistyczn-unijne myslenie: prosze mi dac!

    • 14 5

  • ile to razy słyszałam jak dzieci wystawialy walizeczke rodzicom. (3)

    Tak, to was może spotkać przybysze z Mazur czy Kujaw:).

    • 15 5

    • (2)

      Przybysze juz dawno maja swoje mieszkania.

      • 2 4

      • z których wyrzuca was pociechy. (1)

        Macie nie mieszkania tylko apartamenty na Szadolkach:))

        • 5 7

        • Tak jak to zrobila corka pani Sylwi Z. na rzecz swojej babci.

          Ta od fundacji im. Dawida - kibica lechi

          • 2 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Wydarzenia

Świat opowiadany
Świat opowiadany
warsztaty
g. 10:00 - 10:45
Gdańsk, Kącik Montessori
Open House Gdańsk 2020 - Nowy Port
Open House Gdańsk 2020 - Nowy Port
wykład , spotkanie
gru 5-6
sobota - niedziela, g. 9:00
Gdańsk
Olga Drenda wykład + Q&A
Olga Drenda wykład + Q&A
wykład , spotkanie
gru 7
poniedziałek, g. 18:00
Gdańsk, Plama

Ogłoszenia

Mieszkania Domy
Cena
Gdańsk Jelitkowo
21400 zł/m2
Gdynia Orłowo
16650 zł/m2
Gdańsk Śródmieście
13800 zł/m2
Sopot Dolny Sopot
13750 zł/m2
Sopot Świemirowo
13700 zł/m2
Gdynia Kamienna Góra
14000 zł/m2
Sopot Dolny Sopot
12000 zł/m2
Gdańsk Brzeźno
10400 zł/m2
Sopot Górny Sopot
10350 zł/m2
Sopot Kamienny Potok
10100 zł/m2
Gdynia Orłowo
9650 zł/m2
* na podstawie bazy ofert Trojmiasto.pl

Najczęściej czytane